مقدمه ای بر مناسبات فقه و حکومت
14 بازدید
محل نشر: مجله کاوشی نو در فقه اسلامی- شماره 67
نقش: نویسنده
سال نشر: 1390/6/30
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
انتشار مقاله درآمدی بر مناسبات فقه و حکومت عباسعلی مشکانی مجله کاوشی نو در فقه اسلامی، شماره67، ص53-78. چکیده: فقه شیعه، فقه اداره نظام معاش و معاد آدمی و عجین با حکومت است. اگر حكومت نباشد، بخش معظمی – و شاید بتوان ادعا کرد هیچ یک- از قوانين و مقررات شرعي، عرصه تحقق نمي‏يابند. تمامي مقررات و قوانين اسلام، بر اساس دولت و حكومت و تشكيلات، بنا نهاده شده‏اند. اسلام، هم دين است و هم دولت، هم عقيده است و هم نظام. اين مهم را مي‏شود از روح حاكم بر اسلام و تك‏تك ابواب و مسائل فقهي فهميد. نماز جمعه و جماعات، جمع‏آوري و مصرف زكوات، حج، مبارزه با باغيان و دفع تهاجم دشمن و پاسداري از ارزش‏ها، نكاح و طلاق، قضاء، اجراي حدود و تعزيرات و صد‏ها و هزاران مسئله دیگرِ مرتبط با حیات بشری، گاه بتمامه و گاه برخي از زوايا و مسائل آنها در قالب تشكيلات و نظام و در چهارچوب حكومت و اوامر و نواهي حكومتي معني مي‏دهند و مفهوم مي‏يابند، وگرنه از هم مي‏گسلند و به سان دانه‏هاي تسبيحِ رشته از هم گسسته، از هم مي‏پاشند و فايدتي بر آنها مترتب نمي‏شود و كمكي به اهداف والا و مقدس شارع، كه مصلحت جمع را در نظر گرفته و قانوني نهاده، نمي‏رساند. نویسنده در این مقاله به طور مبسوط به این مسئله مهم و حیاتی پرداخته و مناسبات فقه و حکومت را مورد بحث و بررسی قرار داده است. حاصل اینکه موضوعات و مسائل فقهی در مقایسه با فقه از چند حالت خارج نیستند: اموری که تنها، وظیفه حکومت‏ است؛ اموری که بخشی از آن وظیفه حکومت‏ است؛ اموری که نیازمند حمایت و پشتیبانی حکومت است؛ اموری که متولی خاصی ندارند و طبعاً از باب حسبه بر عهده سازمان‏هایی است که وابسته به حکومتند. واژگان کلیدی: فقه، حکومت، فقه حکومتی.